Art History

Holland op zijn smalst

266px-Onze_Afgevaardigden_(1901)_-_Victor_de_Stuers
Victor de Stuers (pic wikipedia)

“Holland op zijn smalst” is de aanduiding voor het stukje Noord-Holland ter hoogte van het IJ, waar Noord-Holland het smalst is. De uitdrukking heeft zijn overdrachtgelijke betekenis van benepenheid en bekrompenheid gekregen door een stukje in De Gids in 1873 met de titel “Holland op zijn smalst” van Victor de Stuers. In het stuk “liet de Stuers zich zeer kritisch uit over de wijze waarop de Nederlandse overheid omging met zijn monumenten” (citaat uit “Spiegel van de Werkelijkheid“, Jenny Reynaarts, 2019). Twee jaar later, in 1875, werd De Stuers de hoogste ambtenaar bij Binnenlandse Zaken die zich met monumentenzorg bezighield

De Stuers was met Joseph Alberdink Thijm betrokken bij het oprichten van het Rijksmuseum. Cuypers heeft hem daarom afgebeeld op het museumgebouw.

In 1914 heeft Thérèse Schwartze De Stuer’s portret geschilderd. In een brief van oktober 1914 schrijft hij Schwartze

Nu ben ik tevreden. Het portret is zoo gelijkend en als kunstwerk zeer goed. Als iemand zich niet ongerust behoeft te maken over mijn kritisch instinct, dan zijt gij het wel!

De Stuers, zelf een goed tekenaar, had het niet kunnen laten kritiek te hebben op de eerste versie van het portret en Schwartze te vragen het te veranderen.

Dus als iemand zegt “Holland op zijn smalst” dan hoor je Victor de Stuers, één van de grondleggers van de Nederlandse monumentenzorg.