Blog

De architect kookt niet

Ik denk dat architecten niet koken, en sterker nog, nooit in de keuken staan. Hoe verklaar ik anders dat in veel keukens ergonomisch ongeveer alles verkeerd is?

Ik neem mijn huidige apartement als voorbeeld. Het is 90m² groot. Twee slaapkamers, een grote woonkamer. Geen keuken. Dat wil zeggen, ik kook in een hoekje van de woonkamer en dat heet dan “open keuken”. Dat geeft een aantal problemen.

Ten eerste, ik wok nogal eens, ik bak wel eens wat, en in mijn woon/werkkamer hangt een aantal olieverf schilderijen van begin vorige eeuw. Hoe voorzichtig ik ook wok en bak, die schilderijen raken langzaam bedekt onder een laagje olie. Ik wil gewoon een aparte keuken in mijn huis.

Ten tweede, de keuken is maar een hoekje, heel klein, met ingebouwde koelkast, vaatwasser, combi-oven, kookplaat, allemaal in dat hoekje. Als een architect wel eens zou koken zou hij weten dat je in de keuken een afvalbak hebt. Die past niet in mijn keuken, die zou ik dan naast de bank moeten zetten of naast de deur naar de hal, of onder de eettafel. Dus heb ik een afvalbakje in het gootsteenkastje. Een piepklein afvalbakje, waarvan het deksel niet helemaal opgengaat omdat het tegen de afvoer van de gootsteen komt. Ik moet vrij vaak naar de container beneden (ik woon op tien hoog) om een heel klein zakje met afval weg te gooien.

Ten derde, het lichtpunt in de keuken zit aan de rand van de keuken, op de rand van het hoekje dus. Sta je in de keuken, dan sta je in het licht en is het aanrecht niet goed verlicht. Dat is iets waar architecten sowieso niet goed bij nadenken: ze plaatsen lichtpunten op plekken die zij handig vinden, zoals zij denken dat je je huis moet inrichten. Dus hang je in de keuken een paar felle spots aan het lichtpunt die de achtermuur verlichten zodat je nog iets kunt zien in de keuken.

Ten vierde, stopcontacten boven het aanrecht. In San Jose (CA) had ik een klein aanrecht in mijn apartement, met een hele serie stopcontacten, verspreid over het aanrecht. Hoe ik de apparaten ook neerzette, ik kon ze altijd aansluiten zonder een warboel van snoeren te maken. Niet in mijn huis. Ik heb drie dubbele stopcontacten, waarvan twee verstopt achter de espressomachine, en eentje op een stuk van het aanrecht waar ik drie elektrische apparaten heb staan. Gedoe met snoeren dus. Waarom niet gewoon zes dubbele stopcontacten? Zodat ik zelf kan bepalen wat ik waar neerzet?

Ik heb al eens eerder geschreven over keukenapparatuur, in een artikeltje over quality management. Je verwacht dat een architect daar goede keuzen in maakt, maar niet dus. De inductiekookplaat heeft de slechtst denkbare bediening, aan de combi-oven heb ik een magnetisch klokje gehangen omdat de ingebouwde klok ook na 8 jaar voor mij nog pure magie is, en de magnetron gaat piepen als de tijd op is, en blijft piepen, tot St Juttemis. Niet drie piepjes, of zes, en dan eentje per minuut: nee, een blijvend gepiep totdat je hem uitzet. Dat geldt voor alles van de combi-oven: als je niet alle knoppen bij het uitzetten in de juiste stand zet, gaat alles piepen. Ook bij de kookplaat: als ik een pan ietsje scheef neerzet gaat het piepen, zelfs als de kookplaat verder helemaal uit staat.

Ik stel voor dat de opleiding van die mensen die apartementen gaan ontwerpen, een college bevat waarin de studenten iedere dag in de keuken staan van hun zelf ontworpen apartement. Ze doen dan een kookwedstrijd van een kwartier, waarbij alles op tijd klaar moet zijn en de keuken netjes wordt achtergelaten. Bij geen ander licht dan hun ontworpen lichtpunten. Met twaalf elektrische apparaten die allemaal tegelijk moeten kunnen worden aangesloten. Ieder onnodig piepje leidt tot diskwalificatie. Dat zal ze leren.